Լևոն Մկրտչյան (գրականագետ)

Վիքիքաղվածք-ից
Jump to navigation Jump to search

Լևոն Մկրտչի Մկրտչյան (մարտի 2, 1933, Ախալցխա - օգոստոսի 22, 2001, Երևան), հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1972), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1981), ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1983, հայ դասական քնարերգության ուսումնասիրության և պրոպագանդման բնագավառում կատարած աշխատանքի համար), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1965 թվականից։ ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996):

Քաղվածքներ[խմբագրել]

  • Ժողովրդական էպոսը, որպես կանոն, իր ձևավորման ժամանակից շատ ավելի մեծ տարիք է ունենում: (էջ 17)
  • Արդարությունը պահանջում է, որ պատերազմից ու արյունահեղությունից հրաժարվեն նվաճողները, և ոչ թե ժողովուրդները, որոնք կռվում են այդ նվաճողների դեմ: (էջ 50)
  • Հերոսությունն այն բանի մեջ է, որ թույլ չտաս քեզ ստրկացնել, թույլ չտաս նվաստացնել, այն բանի մեջ, որ պաշտպանես սեփական ակութի կրակը` կյանքի հավերժ կանաչ ծառը: (էջ 76)
  • Առանց հայրենիքի, առանց հայրենի տան մարդը ոչինչ է: (էջ 121)
  • Մենախոսությունը միշտ ենթադրում է մեկին, որին դիմում է խոսողը: (էջ 131)
  • Ողբերգականը այն չէ, որ մարդն իր բնությամբ չնչին է, այլ այն, որ նրա գործերն են չնչին: (էջ 139, Գրիգոր Նարեկացի)
  • Եվ եթե կրակը միանում է կրակին, այնժամ ծագում է գիտությունը: (էջ 141, Հովհան Որոտնեցի)
  • Հայի լեզուն չի, որ խոսում է, բերանը չի, որ պատմում է, կրակված սիրտն է, որ այրում է երկիրը բռնած,տանջված հոգին է, որ մռնչում է մինչև երկինք: (էջ 141, Թումանյան)
  • Հետևել բնությանը, նշանակում է ապրել նրան համապատասխան, ապրել առաքինի կյանքով: (էջ 149)
  • Միտքը հանդուգն և աներկյուղ դատավոր է, նա չի երկնչում աստծուց, որովհետև անձնիշխան է: Չի կաշառվում, որովհետև անկարոտ է: Եվ տգետ չէ, որովհետև միշտ իմաստուն է, այդ պատճառով էլ դատում է ճշգրիտ և ուղիղ՚: (էջ 168, Գրիգոր Տաթևացի)
  • Մարդը մահկանացու է, և սա պետք է նրան նախազգուշացնող հանգամանք լինի, բարիք գործելու, հոգին մեղքով չապականելու կոչ: (էջ 171)
  • Սէրն որ դրամով լինի, զինքն էրել պիտի կրակով:(էջ 178, Նահապետ Քուչակ)
  • Ով որ սիրո տէր մարդոյն մեղադրէ` ինքն է ատելուն: (էջ 178, Նահապետ Քուչակ)
  • Ան սէրն որ ճորով լինի, հետ անոր խաղալն է մահալ: (էջ 178, Նահապետ Քուչակ)
  • Սերը մեծ զգացում է, սերը հենց կյանքն ինքն է, կյանքի հաղթանակն ու իմաստը; (էջ 182)
  • Անպատասխան սերը ոչ այնքան բյուրեղացնում է զգացմունքները, որքան չարչարանք է պատճառում: (էջ 183)
  • Սերն, ամենից հաճախ, համեմատվում է սիրտն ու հոգին այրող կրակի հետ; (էջ 184)
  • Ընթերցելով բանաստեղծին` ընթերցում ես մարդու կյանքը: (էջ 216)
  • Պոեզիան կյանքի նման բազմազան է և կյանքի պես էլ բնորոշում չի ընդունում: (էջ 216)
  • Գեղարվեստական արժեքներն ստեղծում են նրանք, ովքեր, այնուամենայնիվ, չեն կարողանում հարմարվել այն ամենին ինչը վայել չէ հասարակությանն ու կյանքին: (էջ 224)
  • Բանաստեղծները խոցելի են, քանզի զուրկ են առօրյա կյանքում կողմնորոշվելու ունակությունից, նրանք չեն կարող ապրել իրենց համար, հանուն իրենց շահի: (էջ 225)
  • Չարը չար է ծնում, չարիքը` չարիք: (էջ 227)
  • Ով քեզ չար կամենայ, պարտ է բարի հատուցանել: (էջ 227, Կ. Երզնկացի)
  • Կսիրես քո թշնամուն, փոխարենը սիրուդ սիրով կպատասխանեն: (էջ 227, Կ. Երզնկացի)
  • Հումանիզմը, ավաղ, միշտ էլ խոցելի է: (էջ 227)
  • Բառապղծությունը միշտ պատժվում է: (էջ 294)
  • Ով խաղում է բառերի հետ, խաղում է կյանքի հետ: Եվ ոչ միայն ուրիշի կյանքի, այլև իր… Բառը բումերանգ է:(էջ 294)
  • Նպատակը երբեք չի արդարացնում միջոցը, եթե այդ միջոցը հանցագործությունն է: (էջ 305)

Աղբյուրներ[խմբագրել]

Իմանալ զբանս հանճարոյ (գրականագիտական էսսեներ), Երևան, «Սովետական գրող», 1985, 416 էջ։