Անլռելի զանգակատուն

Վիքիքաղվածք-ից
Jump to navigation Jump to search

«Անլռելի զանգակատուն», Պարույր Սևակի պոեմներից, որ գրվել է 1957-1958 թվականներին։ Լույս է տեսել 1959 թվականին։ Նվիրված է Կոմիտասին։

Քաղվածքներ[խմբագրել]

«Անլռելի զանգակատուն» գրքի առաջին երկու էջերը
  • Ո՞վ է հասկացել քմայքը բախտի,

Եվ այն էլ... հայոց[1]:

Ինչպես չի քերվում արյունը սրտից
Կամ գույնը վարդից:
Կյանքում կան բաներ, որոնք չեն ներվում
Ինչպես դրացուն,
Այնպես էլ համայն մի ժողովրդի:
Չի ներվում և այն,
Ինչը կոչվում է առավելություն...[2]

  • Դարդը քա՞ր կանի...

Աստված ճա՛ր կանի.
- Հորովե՜լ:
«Աստված» ինչ չանի՝
Մարդը դի՜նջ կանի....[3]

  • ...Երևի այդօր-քանի՜ դար հետո-

Երկինք ու երկիր հաշտվեցին նորից...
...Երևի այդօր-քանի՜ դար հետո-
«Հայաստան» բառից պոկվեցին-ընկան
«Ռուսա»-ն ու «Տաճկա»-ն...[4]

  • Որբուկի սիրտը՝ ապակի փշուր,

Ա՜խ դրսից կարմիր-ներսից փուշ մասուր.
Որբը՝ մոլոր գառ, աշխարքը՝ մսուր,-
Ո՞վ նայի վրան կամ ո՞վ տա նրան
Մի պատառ ժպիտ, շոյանք մի փշուր....[5]

  • Գեղեցիկ ապրած-գեղեցիկ մեռած

Գեղեցիկ Արա՜ն...[6]

  • ...Ուրա՞խ է կյանքը,

Տխո՞ւր, դաժա՞ն է.
Միշտ ժողովրդից երգն անբաժան է....[7]

  • Առանց գութանի աշխարքը ի՞նչ է,

Նրա վրա է աշխարքի շենը....[8]

  • Մենք կայինք,

Մենք Դավիթ էինք,
Սակայն դեռ մեզ չգիտեինք.
Դեռ պառվի շաղգամի արտում
Քիչն ուտում,
Շատն էինք ջարդում՝
Մանկորեն ոտքի տակ տալիս[9]:

  • Քեզ հարվածողին որպեսզի զարկես

Եվ ունեցվածքըդ ու կյանքըդ փրկես,
Պիտի զարկողին իր զարկից զրկես:
Թե ոստայնի պես ստեր են հյուսում,
Եվ դու կեղծիքը ճեղքել ես ուզում,
Պիտի սովորես ստողի լեզուն[10]:

  • Է՛հ, հայի կյանքում ինչե՜ր չեն լինում.

Վաղուց է զրկվել նա զարմանալու կարողությունից[11]:

  • Ա՜խ, եթե անգամ քարե սիրտ ճարվի՝

Մարդկային սրտում բա կրա՞կ կարվի...[12]

  • Այսպես է.

Որտեղ շատ են խոստանում,
Միշտ էլ այնքան են հետո խոստանում,
Որ ձեռք են կտրում, ոչ միայն թևեր[13]:

  • Այսպես է.

Միշտ էլ երբ համն են հանում՝
Ուղիղ հակառակ բան են ստանում[14]:

  • Ինչո՞ւ է կյանքը հաճախ այնպիսի չար խաղեր խաղում,

Որ մտածելիս մարդու սրտի մեջ արյունն է պաղում[15]:

  • Թզուկ ծառերը հեշտ են չորանում

Տաք ու պաղ քամուց,
Քերծվածքից անգամ,
Ճղակոտրումից:
Վիթխարի մայրին կրկին նորանում,
Շիտակվում է շուտ՝
Մինչևիսկ անգութ ճղակտրումից.
Խորունկ նոր վերքին գտնում է նոր ճար՝
Ապաքինվելով բուժիչ այն խեժով,
Որ ուրիշ դեպքում կոչվում է... հանճար[16]:

  • Գարուն էր: Չեկած ամառ՝

Փուլ եկավ երկնակամար,
Ձյուն մաղեց մեր բաց գլխին,
Ձյուն մաղեց՝ կրակի՛ պես...[17]

  • - Համայն աշխարհում

Այդ քանի՞ երկիր Արարատ ունի,-
Ո՛վ էլ որ չասի՝
Աստվածաշունչը իր մագաղաթե դեմքը դեմ կանի
Ու կասի՝ կարդա՛:
Այդ քանի՞ երկիր Արարատ ունի[18]:

  • Դե ե՜կ, Վարդապետ,

Ու մի՛ ցնորվիր...[19]

  • Սակայն ոգին մեր հայության

Թե այրվեց էլ, ո՛չ, չի՜ կորչում.
Ելք է ճարում նո՛ր հարության,
Եվ... ո՛չ որպես փյունիկ թըռչուն,
Այլ... հայի՜ պես...[20]

  • Դու՝ մեր տավիղ,

Եվ քո լարը
Մինչև անգամ և հատվելիս
Հայերեն է նորից ճնգում[21]:

  • Դու՝ բիբլիական մի գավազան,

Որ ուր դիպավ՝ աղբյուր հանեց.
Դու մեր կարոտ ու մեր մորմոք,
Մեր տաղի քուրմ,
Մեր խաղի մոգ,
Մեր մշտահունչ ու մշտարթուն,
Անլռելի զանգակատո՜ւն...[22]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 15:
  2. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 183:
  3. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 61:
  4. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 8:
  5. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 11:
  6. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 13:
  7. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 38:
  8. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 61-62:
  9. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 63:
  10. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 65:
  11. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 75:
  12. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 81:
  13. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 83:
  14. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 84:
  15. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 151:
  16. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 162:
  17. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 187:
  18. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 213:
  19. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 206:
  20. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 224:
  21. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 244:
  22. Պարույր Սևակ, Երկեր երեք հատորով, հ. 2, Երևան, 1983, էջ 246:


Վիքիպեդիա
Կարդացե՛ք Անլռելի զանգակատուն հոդվածը նաև Վիքիպեդիայում:


Վիքիդարանի լոգոն
Վիքիդարանում կա այս նյութին առնչվող էջ՝