Պարսկական առածներ

Վիքիքաղվածքյից՝ ազատ հանրագիտարանից

Քանի որ հայերենում այդ ձայնը չկա, «ա՛» (ա-ն շեշտով) է օգտագործվել այն ձայնավորի համար, որ հնչում է ինչպես անգլերեն «a» տառը «cat» կամ «fan» բառերում:

آ،ا - ب - پ - ت - ج - چ - خ - د - ذ - ر - ز - س - ش - ص - ض - ط - ظ - ع - غ - ف - ق - ک - گ - ل - م - ن - و - ه - ی

[խմբագրել] آ،ا

• "آب از دستش نمیچکه."
  • Արտասանություն՝ Աբ ա՛զ դա՛ստեշ նեմի չեքե:
  • Թարգմանություն՝ Ձեռքից ջուր չի թափվում:
  • Միտք՝ Շատ ժլատ է:

• "آب از سر چشمه گل آلوده."
  • Արտասանություն՝ Աբ ա՛զ սա՛ր չեշմե գել ալուդե:
  • Թարգմանություն՝ Ջուրը աղբյուրից է պղտոր:
  • Միտք՝ Խնդիրը արմատից է առաջացած:

• "آب از آب تکان نمیخوره."
  • Արտասանություն՝ Աբ ա՛զ ա՛բ թեքան նեմիխոռե:
  • Թարգմանություն՝ Ջուրը ջրից չի շարժվում:
  • Միտք՝ Շատ հանգիստ վիքակ է տիրում:

• "آب از سرش گذشته."
  • Արտասանություն՝ Աբ ա՛զ սա՛րեշ գոզա՛շթե:
  • Թարգմանություն՝ Ջուրը գլխից անցել է:
  • Միտք՝ Արդեն դժվարության մեջ է:

• "آب پاکی روی دستش ریخت."
  • Արտասանուփյուն՝ Աբե փաքի ռույե դա՛սթա՛շ ռիխթ:
  • Թարգմանություն՝ Մաքրության ջուրը ձեռքին թափեց:
  • Միտք՝ Ամեն ինչը խոստովանեց:

• "آب در کوزه و ما تشنه لبان میگردیم."
  • Արտասանություն՝ Աբ դա՛ռ քուզե օ մա թեշնե լա՛բան մի գա՛ռդիմ:
  • Թարգմանություն՝ Ջուրը՝ կուժում, և մենք ծարավ շուրթերով ենք պտտում:
  • Միտք՝ Լուծումը մեր քթի տակ է, բայց չենք տեսնում:

• "آب را گل آلود میکنه که ماهی بگیره."
  • Արտասանություն՝ Աբ ռա գելալուդ մի քոնե քե մահի բեգիռե:
  • Թարգմանություն՝ Ջուրը ցեխոտացնում է, որ ձուկ որսի:
  • Միտք՝ Խառնաշփոթ վիճակ է ստեղծում հանուն իր օգուտի:

• "آب زیر پوستش افتاده."
  • Արտասանություն՝ Աբ զիռե փուսթեշ օֆթադե:
  • Թարգմանություն՝ Մորթի տակ ջուր է ընկել:
  • Միտք՝ Գեղեցկացել է:

• "آب که یه جا بمونه، میگنده."
  • Արտասանություն՝ Աբ քե յե ջա բեմունե մի գա՛նդե:
  • Թարգմանություն՝ Ջուրը, որ մի տեղ մնա՝ կհոտի:
  • Միտք՝ Առանց փոփոխումի բանը փչանում է:

• "آبکش و نگاه کن که به کفگیر میگه تو سه سوراخ داری."
  • Արտասանություն՝ Աբքեշո նէգա քոն քե բե քա՛ֆգիռ միգե թո սե սուրախ դառի:
  • Թարգմանություն՝ Քամիչին նայիր, որ փրփուր-բռնողին ասում է՝ դու երեք ծակ ունես:
  • Միտք՝ Իր մեծ խնդիրները չի տեսնում և ուրիշի փոքր խնդիրն է տեսնում:

• "آب که از سر گذشت، چه یک ذرع چه صد ذرع ـ چه یک نی چه صد نی."
  • Արտասանություն՝ Աբ քե ա՛զ սա՛ր գոզա՛շթ, շե եք զա՛ռը, չե սա՛դ զա՛րը - չե եք նեյ, չե սա՛դ նեյ:
  • Թարգմանություն՝ Ջուրը որ գլխից անցնում է, թող լինի մեկ «զար» կամ հարյուր «զար» - թող լինի մեկ եղեգն կամ հարյուր եղեգն:
  • Միտք՝ Երբ մեկը խորին դժվարության մեջ է, այդ դժվարության իսկական չափը արդեն անկապ է:

• "آب که سر بالا میره، قورباغه ابوعطا میخونه."
  • Արտասանություն՝ Աբ քե սա՛ռ բալա միռե, ղուռբաղե ա՛բու ա՛թա միխունե:
  • Թարգմանություն՝ Ջուրը որ զառիվեր է գնում, գոռտը «Աբու Աթա» է երգում:
  • Միտք՝ Այդպես բան չի պատահում:

• "آب نمی‌بینه و گرنه شناگر قابلیه."
  • Արտասանություն՝ Աբ նեմիբինե, վագա՛ռնա՛ շենագա՛րե մահերիե:
  • Թարգմանություն՝ Ջուր չի տեսնում, թե չե հմուտ լողորդ է:
  • Միտք՝ Հարմար առիթ չի գտնում իր տաղանդները ցուցադրելու համար:

• "آبی از او گرم نمیشه."
  • Արտասանություն՝ Աբի այզ ու գա՛ռմ նեմիշե:
  • Թարգմանություն՝ Իրենից ոչ մի ջուր չի տաքանում:
  • Հայերեն տարբերակ՝ Իրենից Պողոս-Պետրոս դուրս չի գալիս:

• "آتش که گرفت، خشک و تر میسوزد."
  • Արտասանություն՝ Աթա՛շ քե գեռեֆթ, խոշք օ թա՛ռ բա համ միսուզադ:
  • Թարգմանություն՝ Կրակ որ բռնեց, թացն ու չորը իրար հետ են այրվում:
  • Միտք՝ Վատ իրավիճակում՝ մեղավոր ու անմեղ միասին են վնասվում:

• "آخر شاه منشی، کاه کشی است."
  • Արտասանություն՝ Ախա՛րե շահ մա՛նեշի, քահ քեշիսթ:
  • Թարգմանություն՝ Թագավորական քամիներ անողի վերջը՝ դարման քաշելն է:
  • Միտք՝ Նա ում քիթը վերև է լավ վերջ չի ունենա:

• "آدم با کسی که علی گفت، عمر نمیگه."
  • Արտասանություն՝ Ադա՛մ բա քասի քե Ա՛լի գոֆթ, Օմա՛ռ նեմիգե:
  • Թարգմանություն՝ Մարդ նրա հետ որ Ալի (Շիաների առաջին իմամը) ասաց, Օմար (Սուննիների առաջին իմամը) չի ասի:
  • Միտք՝ Դիմացինիդ մակարդակի ու հասկացողության համեմատ խոսիր:

• "آدم بد حساب، دوبار میده."
  • Արտասանություն՝ Ադա՛մե բադ հեսաբ, դո բառ միդե:
  • Թարգմանություն՝ Վատ հաշվով մարդը երկու անգամ կտա:
  • Միտք՝ Վատ հաշվով մարդը վնաս կանի:

• "آدم تنبل، عقل چهل وزیر داره."
  • Արտասանություն՝ Ադա՛մե թա՛նբա՛լ, ա՛ղլե չեհեչ վա՛զիր դառե:
  • Թարգմանություն՝ Ծույլ մարդը քառասուն վեզիրի խելք ունի:
  • Միտք՝ Շատ խոսողները՝ քիչ անողներն են:

• "آدم خوش معامله، شریک مال مردمه."
  • Արտասանություն՝ Ադա՛մե խոշ մոամելե, շա՛ռիքե մալե մա՛ռդոմե:
  • Թարգմանություն՝ Լավ հաշվով մարդը կիսում է մարդկանց ունեցվածքը:
  • Միտք՝ Լավ հաշվով (ոչ խաբեբա) մարդուն վստահում են, որի պատճառ է դառնում նաև նրա հարստության:

• "آدم دست پاچه، کار را دوبار می‌کنه."
  • Արտասանություն՝ Ադա՛մե դա՛սթփաչե, քառ ռա դո բառ միքոնե:
  • Թարգմանություն՝ Շփոթված մարդը գործը երկու անգամ է անում:
  • Միտք՝ Շտապելն ու շփոթվելը լավ չեն:

• "آدم دست پاچه دوبار می‌شاشه."
  • Արտասանություն՝ Ադա՛մե դա՛սթփաչե դո բառ միշաշե:
  • Թարգմանություն՝ Շփոթված մարդը երկու անգամ է միզում:
  • Միտք՝ Շտապ գործը վնաս է տալիս:

• "آدم زنده، زندگی می‌خواد."
  • Արտասանություն՝ Ադա՛մե զենդե, զենդեգի միխադ:
  • Թարգմանություն՝ Սաղ մարդը ապրել կուզի:
  • Միտք՝ Մարդ կարիք ունի մտքավոր ու նշանակություն ունեցող կյանքի:

• "آدم زنده وکیل وصی نمی‌خواد."
  • Արտասանություն՝ Ադա՛մե զենդե վա՛քիլ վա՛սի նեմիխադ:
  • Թարգմանություն՝ Սաղ մարդը իրավաբան-կտակակատար չի ուզում:
  • Միտք՝ Ամեն մարդ ինքն կարող է իր շահերը պաշտպանել և իր տեղ խոսալ:

• "آدم گدا، اینهمه ادا؟"
  • Արտասանություն՝ Ադա՛մե գեդա, ի՞ն հա՛մե ա՛դա:
  • Թարգմանություն՝ Մուրացկան մարդ ու՞ այսքան ցուցամոլություն:
  • Միտք՝ Երբ մեկը որ ի վիճակի չէ, ցուցամոլություն ու գոռոզ վերաբերմունք է ցույց տալիս:

• "آدم گرسنه، خواب نان سنگک می‌بینه."
  • Արտասանություն՝ Ադա՛մե գոռոսնե խաբե նան սա՛նգա՛ք միբինե:
  • Թարգմանություն՝ Սոված մարդը «սանգաք» հաց է երազում:
  • Միտք՝ Սոված մարդը միայն ուտելիքի է մտածում:

• "آدم ناشی، سرنا را از سر گشادش میزنه."
  • Արտասանություն՝ Ադա՛մե նաշի սոռնա ռո ա՛զ սա՛ռե գոշադեշ միզա՛նե:
  • Թարգմանություն՝ Անհմուտ մարդը զուռնան իր լայն կողմից է նվագում:
  • Միտք՝ Անհմուտ մարդը չգիտի ինչպես մի գործ անի:

• "آرد خودمونو ریختیم، الک مونو آویختیم."
  • Արտասանություն՝ Առդե խոդեմունո ռիխթիմ օ ա՛լա՛քեմունո ավիխթիմ:
  • Թարգմանություն՝ Մեր ալյուրը լցրինք ու մեր մաղիչը կախեցինք:
  • Միտք՝ Մենք մեր գործն արեցինք ու վերջացրեցինք:

• "آرزو بر جوانان عیب نیست."
  • Արտասանություն՝ Առեզու բա՛ռ ջա՛վանան էյբ նիսթ:
  • Թարգմանություն՝ Երազերը երիտասարների համար վնաս չունի:
  • Միտք՝ Վնաս չունի երբ երիտասարդները երազում են:

• "آستین نو پلو بخور."
  • Արտասանություն՝ Ասթինե նո փոլո բոխոռ:
  • Թարգմանություն՝ Նոր զգեստ՝ հաց կեր:
  • Միտք՝ Երբ մարդիկ մակերեսը ներսից ավելի են գնահատում: (վերցված է հունական առակից)

• "آسوده کسی که خر نداره --- از کاه و جوش خبر نداره."
  • Արտասանություն՝ Ասուդե քա՛սի քե խա՛ռ նա՛դառե - ա՛զ քահ օ ջոշ խա՛բա՛ռ նա՛դառե:
  • Թարգմանություն՝ Հանգիստ է նա ով էշ չունի - իր դարմանից ու գարուց լուր չունի:
  • Միտք՝ Երանի նրանց որ քիչ պարտականություններ ունեն:

• "آسه برو آسه بیا که گربه شاخت نزنه."
  • Արտասանություն՝ ասե բոռո, ասե բիա, քե գոռբե շախեթ նա՛զա՛նե:
  • Թարգմանություն՝ Կամաց գնա, կամաց արի, որ կատուն քեզ՝ չպոզահարի:
  • Միտք՝ Հանգիստ և կամաց գործդ արա որ ոչ մի բան չպատահի:

• "آشپز که دوتا شد، آش یا شوره یا بی‌نمک."
  • Արտասանություն՝ Աշփայզ քե դո թա շոդ, աշ յա շուռ միշե յա բինա՛մա՛ք:
  • Թարգմանություն՝ Խոհարարը որ երկու հատ եղավ, ապուրը կամ աղի կլինի կամ ալնի:
  • Միտք՝ Շատ մարդիկ նույն գործով զբաղվելով վնաս են պատճառում:

• "آش نخورده و دهن سوخته."
  • Արտասանություն՝ Աշե նա՛խոռդե օ դա՛հա՛նե սոխթե:
  • Թարգմանություն՝ Չկերած ապուրը և այրված բերանը:
  • Միտք՝ Դժվարության մեջ ընկնել չարած գործի համար:

• "آفتابه خرج لحیمه."
  • Արտասանություն՝ Աֆթաբե խա՛րջե լա՛հիմե:
  • Թարգմանություն՝ Լայնաբերան սափորը զոդի ծախսն է:
  • Միտք՝ Ավելի էժան է մի բան թալել, քան՝ նորոգել:

• "آفتابه لگن هفت دست،اما شام و ناهار هیچی."
  • Արտասանություն՝ Աֆթաբե լա՛գա՛ն հաֆթ դա՛սթ, ա՛մա շամ օ նահառ հիչի:
  • Թարգմանություն՝ Լայնաբերան սափոր ու լվացվելու գավաթ՝ յոթ ձեռք, բայց ընթրիք ու ճաշ՝ ոչինչ:
  • Միտք՝ Նախապատրաստում շատ կա, բայց իսկական բանը չկա:

• "آفتابه و لولهنگ هر دو یک کار می‌کنند، اما قیمتشان موقع گرو گذاشتن معلوم می‌شه."
  • Արտասանություն՝ Աֆթաբե օ լուլհա՛նգ հա՛ռ դո եք քառ մի քոնա՛նդ, ա՛մա ղեյմաթեշան մողե գեռո գոզաշթա՛ն մա՛լում միշե:
  • Թարգմանություն՝ Լայնբերան սափորն ու փողրակը երկուսը նույն գործն են անում, բայց նրանց արժեքը գրավ դնելու ժամանակ է հայտնվում:
  • Միտք՝ Ապրանքների արժեքը համեմատ է իրենց կարիքին:

• "آمدم ثواب کنم، کباب شدم."
  • Արտասանություն՝ Ամա՛դա՛մ սա՛վաբ քոնա՛մ, քա՛բաբ շոդա՛մ:
  • Թարգմանություն՝ Եկամ բարյացակամ լինեմ, այրվեցի:
  • Միտք՝ Փորձեցի օգնել, բայց ինքս փորձանքի մեջ ընկա:

• "آمد زیر ابروشو برداره، چشمش را کور کرد."
  • Արտասանություն՝ Ամա՛դ զիռե ա՛բռուշո բա՛ռդառե, չեշմեշ ռա քուռ քա՛ռդ:
  • Թարգմանություն՝ Եկավ ունքի տակը վերցնի, առկը քոռացրեց:
  • Հայերեն տարբերակ՝ Եկավ ունքը սարքի, աչքն էլ քոռացրեց:

• "آنانکه غنی‌ترند، محتاج‌ترند."
  • Արտասանություն՝ Անանքե ղա՛նիթա՛ռա՛նդ, մոհթաջթա՛ռա՛նդ:
  • Թարգմանություն՝ Նրանք որ ավելի հարուստ են, ավելի կարիքավոր են:

• "آنچه دلم خواست نه آن شد --- آنچه خدا خواست همان شد."
  • Արտասանություն՝ Անչե դելա՛մ խաստ, նա՛ ան շոդ - անչե խոդա խասթ, հա՛ման շոդ:
  • Թարգմանություն՝ Այն որ սիրտս ուզեց չեղավ - այն որ Աստված ուզեց, եղավ:
  • Միտք՝ Մենք չենք մեր ճակատագրի որոշողը:

• "آنرا که حساب پاکه، از محاسبه چه باکه؟"
  • Արտասանություն՝ Անռա քե հեսաբ փաքե, ա՛զ մոհասեբե չե՞ բաքե:
  • Թարգմանություն՝ Նա որ իր հաշիվը մաքուր է, հաշվարկից ի՞նչ է վախենում:
  • Միտք՝ Պարզ մարդիկ սուտ ասելու պետք չունեն:

• "آنقدر بایست، تا علف زیر پات سبز بشه."
  • Արտասանություն՝ Անղա՛դր բեիսթ, թա ա՛լա՛ֆ զիռե փաթ սա՛բզ բեշե:
  • Թարգմանություն՝ Այնքան կանգնիր՝ մինչև ոտքիդ տակ խոտ ծլի:
  • Միտք՝ Ինչքան սպասես՝ օգուտ չունի:

• "آنقدر سمن هست، که یاسمن توش گمه."
  • Արտասանություն՝ Անղա՛դր Սա՛մա՛ն հա՛թ, քե Յասա՛մա՛ն թուշ գոմե:
  • Թարգմանություն՝ Այնքան Սաման կա, որ Յասամանը (Հասմիկը) մեջո կորած է:

• "آنقدر مار خورده که افعی شده."
  • Արտասանություն՝ Անղա՛դռ մառ խոռդե քե ա՛ֆի շոդե:
  • Թարգմանություն՝ Այնքան օձ է կերել, որ վիշապ է եղել:
  • Միտք՝ Այնքան գողի հետ է շփվել, որ ինքե ավազակ է դառել:

• "آن ممه را لولو برد."
  • Արտասանություն՝ Ան մա՛մե ռա լուլու բոռդ:
  • Թարգմանություն՝ Այդ սոսիկը բոբոն տարավ:
  • Միտք՝ Այն բանը, որ ցանկանում ես, շատուց է էլ չկա:

• "آنوقت که جیک‌جیک مستانت بود، یاد زمستانت نبود؟"
  • Արտասանություն՝ Անվա՛ղթ քե ջիքջիքե մա՛սթանեթ բուդ, ֆեքռե զեմեսթանա՛՞թ բուդ:
  • Թարգմանություն՝ Այն ժամանակ, որ ուրաժ ծլվլում էիր, ձմռան համար մտածում էի՞ր: (Ճպուռն ու Մրջյունը պատմվածքից)

• "آواز دهل شنیدن از دور خوشه."
  • Արտասանություն՝ Ավազե դեհոլ շենիդա՛ն ազ դուռ խոշե:
  • Թարգմանություն՝ Դհոլի երգը հեռվից է լավ հնչում:
  • Միտք՝ Մոտկից բաները կարող է սպասվածքից ցածր լինեն:

• "اجاره نشین خوش نشینه."
  • Արտասանություն՝ Էջառե նեշին խոշ նեշինե:
  • Թարգմանություն՝ Վարձով նստածը հանգիստ է նստում:

• "ارزان خری، انبان خری."
  • Արտասանություն՝ Ա՛րզան խա՛ռի, ա՛նբան խա՛ռի:
  • Թարգմանություն՝ Էժան առնել, կույտով առնել:

• "از اسب افتاده‌ایم، اما از اصل نیفتاده‌ایم."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ ա՛սբ օֆթադեիմ, ա՛մա ա՛զ ա՛սլ նա՛յոֆթադեիմ:
  • Թարգմանություն՝ Ձիուց ենք ընկել, բայց ազնվությունից չենք ընկել:
  • Միտք՝ Կարող է դժբախտությունների հանդիպած լինենք, բայց մեր արժանիքներից դա չի պակսացնում:

• "از اینجا رونده، از اونجا مونده."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ ինջա ռունդե, ա՛զ ունջա մունդե:
  • Թարգմանություն՝ Այստեղից վռնդված, այնտեղից դուրս մնացած:
  • Միտք՝ Երբ մեկը ոչ մի խմբում չի ընդունվում:

• "از اون نترس که های و هوی داره، از اون بترس که سر به زیر داره."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ ուն նա՛թա՛րս քե հայ օ հույ դառե, ա՛զ ուն բեթա՛ռս քե սա՛ռ բե թույ դառե:
  • Թարգմանություն՝ Նրանից մի վախեցիր, որ աղմկոտ է, նրանից վախեցիր՝ որ գլուխը կախ է գցած:
  • Միտք՝ Աղմկողները իսկական վնաս չեն տալիս, իսկ սուս ու փուսերն՝ այո:

• "از این امامزاده کسی معجزه نمی‌بینه."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ ին էմամզադե քա՛սի մոջեզե նեմի բինե:
  • Թարգմանություն՝ Այս իմամզադեից (որևե իմամի թաղման տեղ) ոչ ոք հրաշք չի տեսնում:
  • Միտք՝ Այս մարդուց օգուտ չի հասնի:

• "از این دم بریده هر چی بگی بر‌میاد."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ ին դոմ բոռիդե հա՛ռչի բեգի բա՛ռ միադ:
  • Թարգմանություն՝ Այս պոչատից ինչ որ ասես՝ կսպասվի:
  • Միտք՝ Այս անհատ ամեն տեսակի չարաճճիությունների ունակ է:

• "از این ستون به آن ستون فرجه."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ ին սոթուն բե ան սոթուն ֆա՛ռաջե:
  • Թարգմանություն՝ Այս սյունից մյուսը փրկություն է:
  • Միտք՝ Ամեն ճանապարհ փորձելը կարող է մի լուծում բերի:

• "از بی‌کفنی زنده‌ایم."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ բի քա՛ֆա՛նի զենդեիմ:
  • Թարգմանություն՝ Քաֆանի (մեռելը մեջը փաթաթելու շոր մուսուլմանների մոտ) չլինելուց է, որ ապրում ենք:
  • Միտք՝ Դժվարությամբ ենք ապրում:

• "از دست پس میزنه، با پا پیش می‌کشه."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ դա՛սթ փա՛ս միզա՛նե, բա փա փիշ միքեշե:
  • Թարգմանություն՝ Ձեռքով հետ է խփում, ոտքով՝ առաջ քաշում:
  • Միտք՝ Ձևացնում է թե մի բան չի ուզում, բայց երկարում է նրան բռնելու համար:

• "از تنگی چشم پیل معلومم شد --- آنانکه غنی‌ترند محتاج‌ترند."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ թա՛նգիե չեշմե փիլ մա՛լումա՛մ շոդ - անանքե ղա՛նիթա՛ռա՛նդ, մոհթաջթա՛ռա՛նդ:
  • Թարգմանություն՝ Փղի աչքի նեղությունից ինձ պարզվեց - թե նրանք որ ավելի հարուստ են՝ ավելի կարիքավոր են:

• "از تو حرکت، از خدا برکت."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ թո հա՛ռեքա՛թ, ա՛զ խոդա բա՛ռեքա՛թ:
  • Թարգմանություն՝ Քեզանից շարժում, Աստծուց օրհնանք:
  • Միտք՝ Նախքան բախտի սպասես, ինքդ աշխատիր դրան հասնես:

• "از حق تا نا حق چهار انگشت فاصله است."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ հա՛ղ թա նահա՛ղ չահառ ա՛նգոշթ ֆասելե ա՛սթ:
  • Թարգմանություն՝ Արդարից մինչև անարդար չորս մատ տարածություն կա:

• "از خر افتاده، خرما پیدا کرده."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ խա՛ռ օֆթադե, խոռմա փեյդա քա՛ռդե:
  • Թարգմանություն՝ Էշից ընկել է, արմավ է ճարել:

• "از خرس موئی، غنیمته."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ խեռս մույի ղանիմա՛թե:
  • Թարգմանություն՝ Արջից նույնիսկ մի մազ՝ երանելի է :
  • Միտք՝ Այս ժլատ մարդուց նույնիսկ շատ քիչ բան ստանալը լավ է:

• "از خر میپرسی چهارشنبه کیه؟"
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ խա՛ռ մի փոռսի չա՛հարշանբե քեյե՞:
  • Թարգմանություն՝ Էշից ե՞ս հարցնում չորեքշաբթին երբ է:

• "از خودت گذشته، خدا عقلی به بچه‌هات بده."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ խոդեթ գոզա՛շթե, խոդա ա՛ղլի բէ բաչեհատ բեդե:
  • Թարգմանություն՝ Քեզանից անցել է, Աստված երեխանեիդ մի խելք տա:
  • Միտք՝ Հիմարություն ես անում/հիմար ես:

• "از درد لا‌علاجی به خر میگه خانمباجی."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ դա՛ռդե բի ա՛լաջի բե խա՛ռ միգե խանոմբաջի:
  • Թարգմանություն՝ Չբուժվող ցավից՝ էշին ասուն է տիրուհի խանում:
  • Միտք՝ Անճարությունից ամենավատ քայլին է դիմում:

• "از دور دل و میبره، از جلو زهره رو."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ դուռ դելո միբա՛ռե, ա՛զ ջելո զա՛հռե ռո:
  • Թարգմանություն՝ Հեռվից սիրտն է տանում, մոտկից՝ լեղապարկը:
  • Միտք՝ Հեռվից է միայն լավ երևում, բայց մոտիկից հետաքրքիր անձնավորություն չէ:

• "از سه چیز باید حذر کرد، دیوار شکسته، سگ درنده، زن سلیطه."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ սե չիզ բայա՛դ հա՛զա՛ռ քա՛ռդ, դիվառե շեքա՛սթե, սա՛գե դա՛ռթա՛նդե, զա՛նե սա՛լիթե:
  • Թարգմանություն՝ Երեք բանից պետք է խուսափել՝ կոտրված պատից, անողոք շունից, և լաչառ կնոջից:

• "از شما عباسی، از ما رقاصی."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ շոմա Ա՛բբասի, ա՛ մա ռա՛ղղասի:
  • Թարգմանություն՝ Ձեզանից Աբբասի (հին դրամ), մեզանից՝ պարել:
  • Միտք՝ Դուք փող տվեք, որ մենք էլ այդ գործն անենք:

• "از کوزه همان برون تراود که در اوست."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ քուզե հա՛ման բոռուն թա՛ռավա՛դ քե դա՛ռ ուսթ:
  • Թարգմանություն՝ Կուժից այն է դուրս հոսում, որ մեջն է:
  • Միտք՝ Մարդը դրսևորում է իր ներքին աշխարհը:

• "از کیسه خلیفه می‌بخشه."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ քիսե խա՛լիֆե մի բա՛խշե:
  • Թարգմանություն՝ Խալիֆայի քսակից է բաշխում:
  • Միտք՝ Առատաձեռնություն է անում, բայց ուրիշի գրպանից:

• "از گدا چه یک نان بگیرند و چه بدهند."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ գեդա չե եք նան բեգիռա՛նդ վա՛ չե բեդա՛հա՛նդ:
  • Թարգմանություն՝ Մուրացկանից փող տան թե վերցնեն:
  • Միտք՝ Այս մարդն այնքան զրկված է, որ չնչին դրամով գործը չի սարքվի:

• "از گیر دزد در آمده، گیر رمال افتاد."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ գիռե դոզդ դա՛ռ ամա՛դե, գիռե ռա՛մմալ օֆթադե:
  • Թարգմանություն՝ Գողից պրծել է ու ֆալչիի (գուշակի) ձեռքն ընկել:
  • Միտք՝ Վատից դուրս է եկել՝ ավելի վատ տեղն ընկնելու համար:

• "از ماست که بر ماست."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ մասթ քե բա՛ռ մասթ:
  • Թարգմանություն՝ Մեզանից է, որ մեզ վրա է:
  • Միտք՝ Մենք տառապում ենք միայն մեր անձնական որոշումների արդյունքները:

• "از مال پس است و از جان عاصی."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ մալ փա՛ս ա՛սթ օ ա՛զ ջան ասի:
  • Թարգմանություն՝ Հարստությունից զուրկ է ու մարմնից՝ դժգոհ:

• "از مردی تا نامردی یک قدم است."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ մա՛ռդի թա նամա՛ռդի եք ղա՛դա՛մ ա՛սթ:
  • Թարգմանություն՝ Մարդկությունից տմարդություն միայն մեկ քայլ է:

• "از نخورده بگیر، بده به خورده."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ նա՛խոռդե բեգիռ, բեդե բե խոռդե:
  • Թարգմանություն՝ Չկերածից վերցրու՝ տուր կերածին:

• "از نو کیسه قرض مکن، قرض کردی خرج نکن."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ նոքիսե ղա՛ռզ մա՛քոն, ղա՛ռզ քա՛րդի, խա՛ռջ մա՛քոն:
  • Թարգմանություն՝ Նոր հարստացածից (չտեսից) մի պարտք վերցրու. վերցնում ես՝ մի ծախսիր:

• "از هر چه بدم اومد، سرم اومد."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ հա՛ռ չե բա՛դա՛մ ումա՛դ, սա՛ռա՛մ ումա՛դ:
  • Թարգմանություն՝ Ինչից որ վատս եկավ՝ գլխիս եկավ:

• "از هول هلیم افتاد توی دیگ."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ հոլե հալիմ օֆթադ թու դիգ:
  • Թարգմանություն՝ Հալիմի (չորաթանի) հուզմունքից կաթսան ընկավ:
  • Միտք՝ Այնքան մի բանը ուզելու մեղ հուզված էր, որ դժվարության հանդիպեց:

• "از یک گل بهار نمیشه."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ եք գոլ բա՛հառ նեմիշե:
  • Թարգմանություն՝ Մի ծաղիկից գարուն չի լինի:
  • Հայերեն տարբերակ՝ Մի ծաղկով գարուն չի գա:

• "از این گوش میگیره، از آن گوش در میکنه."
  • Արտասանություն՝ Ա՛զ ին գուշ միգիռե, ա՛զ ուն գուշ դա՛ռ մի քոնե:
  • Թարգմանություն՝ Այս ականջից լսում է ու մյուսից դուրս անում:
  • Հայերեն տարբերակ՝ Այս ականջով լսում է, մյուսով դուրս է անում::

• "اسباب خونه به صاحبخونه میره."
  • Literal Translation: Household goods take after the homeowner.
  • Connotation:
  • English Equivalent: We are what we eat

• "اسب پیشکشی رو، دندوناشو نمی‌شمرند."
  • Literal Translation: They don't count the teeth of a gift horse.
  • Connotation: Do not be critical of what has been given to you for free.
  • English Equivalent: Don't look a gift horse in the mouth.

• "اسب ترکمنی است، هم از توبره میخوره هم ازآخور."
  • Literal Translation: The horse is Turkmen; it feeds off both the nose-bag and the manger.
  • Connotation: A person is trying to benefit from being close to opposing parties.
  • English Equivalent: Runs with the hare, hunts with the hound.

• "اسب دونده جو خود را زیاد میکنه."
  • Literal Translation:
  • Connotation:
  • English Equivalent:

• "اسب را گم کرده، پی نعلش میگرده."
  • Literal Translation: He has lost the horse, yet, he's looking for the horseshoe.
  • Connotation:
  • English Equivalent: Closing the stable door when the horse has bolted

• "اسب و خر را که یکجا ببندند، اگر همبو نشند همخو میشند."
  • Literal Translation: Hitch a horse and an ass to the same post; if they don't smell the same, they'll behave the same.
  • Connotation:
  • English Equivalent:

• "استخری که آب نداره، اینهمه قورباغه میخواد چکار؟"
  • Literal Translation: Why would a pool with no water need so many frogs?
  • Connotation:
  • English Equivalent:

• "اصل کار برو روست، کچلی زیر موست."
  • Literal Translation: The main thing is to be pretty and fair; bald spots are covered by the hair.
  • Connotation:
  • English Equivalent:

• "اکبر ندهد، خدای اکبر بدهد."
  • Literal Translation: If Akbar doesn't give, Akbar's God will.
  • Connotation:
  • English Equivalent:

• "اگر بیل‌زنی، باغچه خودت را بیل بزن."
  • Literal Translation: If you're an able hoer, hoe your own garden first.
  • Connotation: If you can do a job, do it for yourself first (instead of telling someone else how to do it).
  • English Equivalent: Physician, heal thyself.

• "اگر برای من آب نداره، برای تو که نان داره."
  • Literal Translation: If it doesn't have water for me, it sure has bread for you.
  • Connotation:
  • English Equivalent:

• "اگر بپوشی رختی، بنشینی به تختی، تازه می‌بینمت بچشم آن وختی."
  • Literal Translation:
  • Connotation:
  • English Equivalent:

• "اگه باباشو ندیده بود، ادعای پادشاهی میکرد."
  • Literal Translation: If he hadn't seen his father, he would have claimed kingship.
  • Connotation:
  • English Equivalent:

• "اگه پشیمونی شاخ بود، فلانی شاخش بآسمان میرسید."
  • Literal Translation: If regret was a horn, the fellow's horn would reach the sky.
  • Connotation: One's very regretful.
  • English Equivalent: He's eating humble pie

• "اگه تو مرا عاق کنی، منهم ترا عوق میکنم."
  • Literal Translation:
  • Connotation:
  • English Equivalent:

• "اگر جراحی، پیزی خود تو جا بنداز."
  • Literal Translation:
  • Connotation:
  • English Equivalent: Physician, heal thyself.

• "اگه خدا بخواهد، از نر هم میدهد."
  • Literal Translation:
  • Connotation:
  • English Equivalent:

• "اگه خاله‌ام ریش داشت، آقا دائیم بود."
  • Literal Translation: If my aunt were bearded, she would be my uncle.
  • Connotation:
  • English Equivalent:

• "اگه خیر داشت، اسمشو می گذاشتند خیرالله."
  • Literal Translation: If he were a do-gooder, they'd call him "Saint Do-Gooder".
  • Connotation: No good comes of this person.
  • English Equivalent: He's a ne'er do well

• "اگر دانی که نان دادن ثواب است --- تو خود میخور که بغدادت خرابست."
  • Literal Translation:
  • Connotation:
  • English Equivalent:

• "اگه دعای بچه‌ها اثر داشت، یک معلم زنده نمی‌موند."
  • Literal Translation: If children's prayers were effective, there wouldn't be a single teacher alive.
  • Connotation:
  • English Equivalent:

• "اگه زاغی کنی، روقی کنی، میخورمت."
  • Literal Translation:
  • Connotation:
  • English Equivalent:

• "اگه زری بپوشی، اگر اطلس بپوشی، همون کنگر فروشی."
  • Literal Translation: Even if you wear gold lame or damask, you'll still be the same acanthus-monger.
  • Connotation: No matter how you change your looks, you're the same person.
  • English Equivalent: A leopard cannot change its spots

• "اگه علی ساربونه، میدونه شترو کجا بخوابونه."
  • Literal Translation: If Ali is the camel-driver, he knows where to rest his camel.
  • Connotation: Let the person in responsibility take care of the matter, as is the most able.
  • English Equivalent:Let the manager manage

• "اگه کلاغ جراح بود، ماتحت خودشو بخیه میزد."
  • Literal Translation:
  • Connotation:
  • English Equivalent:

• "اگه لالائی بلدی، چرا خوابت نمیبره."
  • Literal Translation: If you know how to lullaby, why can't you put yourself to sleep?
  • Connotation: Why don't you follow your own advice?
  • English Equivalent: Practice what you preach.

• "اگه لر ببازار نره بازار میگنده."
  • Literal Translation: If the Lur doesn't go to the bazaar, everything will rot.
  • Connotation: Applied to a person who buys bad merchandise for lack of skill.
  • English Equivalent:

• "اگه مردی، سر این دسته هونگ ( هاون ) و بشکن."
  • Literal Translation: If you are stout, break this pestle's handle.
  • Connotation:
  • English Equivalent:

• "اگه بگه ماست سفیده، من میگم سیاهه."
  • Literal Translation: If he says yogurt is white, I'll say it's black.
  • Connotation: I'll say/do anything to counter him.
  • English Equivalent: He'll argue black was white

• "اگه مهمون یکی باشه، صاحبخونه براش گاو می‌کشه."
  • Literal Translation:
  • Connotation:
  • English Equivalent: